وبلاگ
بررسی تخصصی کارتریج HP 90X (CE390X)؛ ظرفیت چاپ، ساختار قطعات و تفاوت با 90A
بررسی تخصصی کارتریج HP 90X (CE390X)؛ ساختار، ظرفیت، قطعات و تفاوت با 90A
کارتریج HP 90X با کد فنی CE390X یکی از کارتریج‌های مشکی با ظرفیت بالای HP برای پرینترهای سری LaserJet Enterprise است. این کارتریج در مقایسه با مدل استاندارد HP 90A با کد CE390A، مخزن تونر بزرگ‌تری دارد و برای چاپ‌های حجیم طراحی شده است.
HP ظرفیت اسمی 90A را حدود ۱۰٬۰۰۰ برگ و ظرفیت 90X را حدود ۲۴٬۰۰۰ برگ اعلام می‌کند. بنابراین 90X از نظر ظرفیت اسمی بیش از دو برابر 90A توان چاپ دارد؛ البته تعداد واقعی صفحات به میزان پوشش تونر، نوع فایل، تراکم چاپ و شرایط استفاده بستگی دارد.
کارتریج 90X روی چه دستگاه‌هایی استفاده می‌شود؟
کارتریج 90X و 90A در خانواده‌ای از پرینترها و MFPهای اداری پرسرعت HP استفاده می‌شوند، از جمله:
| مدل دستگاه | 90A | 90X |
|---|---|---|
| HP LaserJet Enterprise 600 M601 | ✓ | — |
| HP LaserJet Enterprise 600 M601n | ✓ | — |
| HP LaserJet Enterprise 600 M601dn | ✓ | — |
| HP LaserJet Enterprise 600 M602n | ✓ | ✓ |
| HP LaserJet Enterprise 600 M602dn | ✓ | ✓ |
| HP LaserJet Enterprise 600 M602x | ✓ | ✓ |
| HP LaserJet Enterprise 600 M603 | ✓ | ✓ |
| HP LaserJet Enterprise 600 M603n | ✓ | ✓ |
| HP LaserJet Enterprise 600 M603dn | ✓ | ✓ |
| HP LaserJet Enterprise 600 M603xh | ✓ | ✓ |
| HP LaserJet Enterprise M4555 MFP | ✓ | ✓ |
بنابراین هنگام خرید یا شارژ، تنها توجه به عبارت «90» کافی نیست و باید مدل دقیق کارتریج و دستگاه نیز بررسی شود.
چرا 90X مخزن بزرگ‌تری دارد؟
اصلی‌ترین تفاوت ظاهری 90X با 90A در ظرفیت مخزن تونر است. در مدل X فضای بیشتری برای ذخیره تونر در نظر گرفته شده تا کارتریج بتواند تعداد صفحات بسیار بیشتری را چاپ کند.
این افزایش ظرفیت فقط به معنی بزرگ‌تر شدن مخزن تونر نیست. وقتی مقدار تونر مصرفی افزایش پیدا می‌کند، طراحی بخش‌های دیگر کارتریج نیز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ به‌خصوص مخزن تونر مصرف‌شده، درام، مگنت و بلید.
در فرآیند چاپ، تمام تونری که روی درام قرار می‌گیرد به کاغذ منتقل نمی‌شود. بخشی از تونر پس از فرآیند انتقال توسط سیستم پاک‌کننده از سطح درام جمع‌آوری شده و وارد قسمت تونر مصرف‌شده می‌شود. به همین دلیل در کارتریج‌های پرظرفیت، مدیریت فضای تونر مصرف‌شده اهمیت ویژه‌ای دارد. 
مخزن تونر مصرف‌شده؛ بخش مهمی که نباید نادیده گرفته شود
یکی از نکات قابل توجه در ساختمان 90X، عمق مناسب مخزن تونر مصرف‌شده است.
در چاپ، مقداری از تونر روی کاغذ منتقل می‌شود و بخشی نیز پس از عبور از مرحله انتقال، توسط Wiper Blade یا Cleaning Blade از روی سطح درام پاک می‌شود. این تونر در قسمت Waste Toner جمع‌آوری می‌شود.
بنابراین افزایش ظرفیت چاپ، تنها نیازمند مخزن تونر اولیه بزرگ‌تر نیست؛ بلکه قسمت جمع‌آوری تونر مصرف‌شده نیز باید ظرفیت و طراحی مناسبی داشته باشد.
البته مقدار تونر مصرف‌شده الزاماً به‌صورت خطی و دقیقاً به همان نسبت تونر موجود در مخزن افزایش پیدا نمی‌کند؛ زیرا مقدار آن به پوشش صفحه، سیکل پاک‌سازی و شرایط چاپ نیز وابسته است.
ساختمان دو تکه و اتصال با دو پین
بدنه کارتریج 90X از دو بخش اصلی تشکیل شده و این دو بخش توسط دو پین به یکدیگر متصل و مهار می‌شوند.
این نوع اتصال باعث می‌شود دو قسمت کارتریج در موقعیت مشخص خود قرار گرفته و مجموعه در هنگام چرخش قطعات داخلی، استحکام مناسبی داشته باشد.
در هنگام بازسازی یا شارژ کارتریج، وضعیت همین پین‌ها اهمیت دارد؛ زیرا مونتاژ نادرست یا ایجاد لقی در اتصال دو بخش می‌تواند در عملکرد مجموعه و کیفیت چاپ تأثیر بگذارد.
درام 90X
درام این کارتریج از نظر طراحی با بسیاری از کارتریج‌های رایج HP مانند 13A، 15A، 26A و 151A تفاوت دارد.
در بسیاری از این کارتریج‌ها، درام دارای ساختار انتهایی موسوم به حالت «زنگوله‌ای» در اندازه‌های مختلف است؛ اما در خانواده 90 (هر دو مدل 90A و 90X) با یک درام کشیده‌تر و با ساختار متفاوت در دو انتها روبه‌رو هستیم.
درام از دو طرف در مجموعه کارتریج درگیر می‌شود و دندانه‌های انتهایی آن با مکانیزم‌های مربوطه درگیر می‌شوند.
این طراحی از نظر مکانیکی مزایایی دارد؛ زیرا درام در دو طرف خود پشتیبانی و درگیری مناسبی دارد و در نتیجه می‌تواند پایداری خوبی در زمان چرخش داشته باشد.
در کارتریج‌های پرسرعت، کوچک‌ترین لقی یا ناپایداری در چرخش درام می‌تواند خودش را به شکل‌هایی مانند سایه، تکرار تصویر، نوسان کیفیت چاپ یا ایجاد پس‌زمینه ناخواسته نشان دهد.
نکته مهم: درام 90A و 90X از نظر طول، قطر و ساختار کاملاً یکسان است و تفاوت ظرفیت بین دو مدل از طریق تغییر حجم مخزن تونر و مخزن تونر مصرف‌شده ایجاد شده است.
مگنت 90X؛ متناسب با یک کارتریج پرظرفیت و پرسرعت
یکی دیگر از قطعات مهم این کارتریج، Magnetic Roller یا مگنت است.
مگنت وظیفه انتقال و توزیع کنترل‌شده تونر روی سطح خود و رساندن آن به ناحیه درام را بر عهده دارد. در 90X، ابعاد و ساختار مگنت با کارتریج‌های کوچکتر تفاوت دارد و متناسب با سیستم چاپ پرسرعت این خانواده طراحی شده است.
از نظر ظاهری، مگنت 90X را می‌توان در مقایسه با مگنت‌های کوچکتر، قطعه‌ای بزرگ‌تر و ضخیم‌تر دانست.
این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا در یک کارتریج با ظرفیت بالا و سرعت چاپ زیاد، کنترل یکنواخت لایه تونر روی مگنت برای جلوگیری از مشکلاتی مانند کم‌رنگی، پررنگی، خطوط عمودی، پس‌زمینه و نوسان تراکم چاپ اهمیت زیادی دارد.
فوم‌رولر؛ قطعه‌ای آشنا در ساختار کارتریج
در قسمت زیرین مگنت، Foam Roller قرار دارد.
از نظر ابعاد، فوم‌رولر 90X به خانواده‌ای از فوم‌رولرهای مورد استفاده در کارتریج‌هایی مانند 05A، 13A، 49A و 80A شباهت دارد.
فوم‌رولر نقش مهمی در فرآیند تغذیه و کنترل تونر دارد و سلامت آن برای عملکرد صحیح مگنت و انتقال مناسب تونر ضروری است.
در زمان بازسازی کارتریج، آسیب‌دیدگی، آلودگی یا تغییر خاصیت سطحی این قطعه می‌تواند کیفیت چاپ را تحت تأثیر قرار دهد.
بلید؛ کوچک اما بسیار مهم
بلید این کارتریج قطعه‌ای نسبتاً بلند و کشیده است و وظیفه مهمی در کنترل تونر و پاک‌سازی سطح درام دارد.
اگرچه از نظر اندازه نمی‌توان گفت بلید 90X چندین برابر بلید کارتریج‌های کوچکتر است، اما از نظر کیفیت ساخت، استحکام و شرایط کاری اهمیت بیشتری دارد.
دلیل این موضوع مشخص است: این بلید باید در یک سیستم چاپ سریع، سطح یک درام بزرگ و کشیده را به‌صورت یکنواخت پاک‌سازی کند.
کوچک‌ترین مشکل در لبه بلید، تاب‌داشتگی، فرسودگی یا انتخاب نامناسب قطعه جایگزین می‌تواند باعث ایجاد مشکلاتی مانند:
- پس‌زمینه خاکستری
- خطوط و نوارهای چاپی
- تکرار تصویر
- باقی‌ماندن تونر روی درام
- پخش شدن تونر در داخل کارتریج
شود.
بنابراین در شارژ 90X، استفاده از بلید مناسب اهمیت بسیار زیادی دارد و نمی‌توان صرفاً بر اساس شباهت ظاهری، هر بلیدی را جایگزین کرد.
چیپ 90X
چیپ کارتریج نیز در قسمت جلویی مجموعه قرار گرفته است.
از نظر ابعاد، چیپ 90X در مقایسه با چیپ برخی کارتریج‌های کوچکتر مانند 26A، ابعاد قابل توجهی دارد. برای مقایسه، چیپ 26A از نظر ظاهری بسیار کوچکتر است و تقریباً نصف برخی چیپ‌های رایج‌تر این خانواده به نظر می‌رسد.
ساختار چیپ در 90X متناسب با سیستم شناسایی کارتریج دستگاه طراحی شده و هنگام تعویض یا شارژ کارتریج باید مورد توجه قرار گیرد.
در کارتریج‌های دارای چیپ، حتی اگر بخش مکانیکی و تونر کارتریج کاملاً سالم باشد، خرابی یا نامناسب بودن چیپ می‌تواند باعث شناسایی نشدن کارتریج یا نمایش پیام مربوط به مواد مصرفی شود.
چرا 90X فقط یک «90A با تونر بیشتر» نیست؟
اگرچه در نگاه اول ممکن است تفاوت اصلی 90A و 90X را فقط در مقدار تونر بدانیم، اما بررسی ساختمان کارتریج نشان می‌دهد موضوع کمی پیچیده‌تر است.
90X برای کار در یک سیستم چاپ پرظرفیت طراحی شده و در آن مجموعه‌ای از عوامل در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند:
درام هر دو مدل یکسان است. به همین دلیل، در زمان شارژ این کارتریج، صرفاً پر کردن مخزن تونر کافی نیست.
یک شارژ اصولی باید شامل بررسی وضعیت درام، مگنت، فوم‌رولر، بلید، چرخ‌دنده‌ها، اتصالات دو بخش، مخزن تونر مصرف‌شده و چیپ باشد.
90A یا 90X؛ کدام گزینه بهتر است؟
| ویژگی | HP 90A | HP 90X |
|---|---|---|
| کد فنی | CE390A | CE390X |
| نوع | Standard Yield | High Yield |
| ظرفیت اعلامی HP | حدود ۱۰٬۰۰۰ برگ | حدود ۲۴٬۰۰۰ برگ |
| ظرفیت تونر | کمتر | بیشتر |
| مناسب برای | حجم چاپ معمولی | حجم چاپ بالا |
| مخزن تونر مصرف‌شده | کوچکتر | عمیق‌تر و متناسب با ظرفیت بالاتر |
| کاربرد اصلی | چاپ اداری معمولی | چاپ حجیم و پرسرعت |
اگر میزان چاپ ماهانه کم باشد، 90A می‌تواند انتخاب اقتصادی‌تری باشد؛ اما برای محیط‌هایی که حجم چاپ بالایی دارند، 90X به دلیل ظرفیت اسمی حدود ۲۴٬۰۰۰ صفحه، فاصله بیشتری بین دفعات تعویض یا سرویس کارتریج ایجاد می‌کند.
جمع‌بندی
کارتریج HP 90X (CE390X) نمونه‌ای مناسب برای نشان دادن این موضوع است که در یک کارتریج پرظرفیت، افزایش تعداد صفحات چاپ‌شده فقط با اضافه کردن تونر امکان‌پذیر نیست.
طراحی مخزن، ظرفیت بخش تونر مصرف‌شده، استحکام اتصال دو قسمت، سیستم مگنت و فوم‌رولر، کیفیت بلید و حتی چیپ همگی باید با یکدیگر هماهنگ باشند (درام در هر دو مدل یکسان است).
به همین دلیل، 90X را باید یک مجموعه مهندسی‌شده برای چاپ حجیم دانست، نه صرفاً نسخه‌ای از 90A که داخل آن تونر بیشتری ریخته شده است.
در زمان شارژ این کارتریج نیز همین موضوع اهمیت پیدا می‌کند: انتخاب تونر مناسب، بررسی دقیق قطعات مصرفی و سرویس صحیح مجموعه، مستقیماً روی کیفیت و تعداد صفحات قابل چاپ در سیکل بعدی تأثیر می‌گذارد.
